जनसंघर्ष यात्रेतून जागा होतोय शिरपूरचा स्वाभिमान!
संपादकीय महेंद्रसिंह राजपूत
तरुणांच्या या चळवळीने तालुक्यातील सुप्त असंतोषाला दिला आवाज; अन्यायाविरुद्ध उभे राहण्याची नवी ताकद निर्माण
शिरपूर तालुक्याच्या राजकीय आणि सामाजिक इतिहासात अनेक आंदोलने झाली, अनेक घोषणा झाल्या, अनेक आश्वासने देण्यात आली; पण सामान्य माणसाच्या घरापर्यंत जाऊन त्याच्या वेदना ऐकण्याची, त्याच्या डोळ्यात डोळे घालून “आम्ही तुमच्या पाठीशी आहोत” असे सांगण्याची खरी हिंमत फार कमी लोकांनी दाखवली. आज “शिरपूर फर्स्ट” या युवकांच्या संघटनेने सुरू केलेली जनसंघर्ष यात्रा ही केवळ एक यात्रा राहिलेली नाही, तर ती तालुक्यातील दबलेल्या भावना, अन्यायाविरुद्धचा असंतोष आणि सामाजिक जागृतीची नवी चळवळ बनत चालली आहे.
२३ मेपासून सुरू झालेल्या या यात्रेने गावोगाव फिरत सामान्य नागरिक, महिला, शेतकरी, आदिवासी बांधव यांच्या समस्या थेट ऐकून घेतल्या. या यात्रेचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे ही चळवळ कोणत्याही निवडणुकीच्या राजकारणासाठी नाही, कोणावर वैयक्तिक टीका करण्यासाठी नाही आणि सत्तेचा मार्ग शोधण्यासाठीही नाही. उलट, “लोकशाहीत सामान्य माणसालाही प्रश्न विचारण्याचा अधिकार आहे” ही संविधानिक जाणीव जनतेमध्ये निर्माण करण्याचा हा प्रयत्न आहे.
आज ग्रामीण भागातील सर्वात मोठी शोकांतिका म्हणजे लोकांच्या मनात निर्माण झालेली भीती आणि असहाय्यता. अनेकांना वाटते की, “आपली समस्या मांडून काही उपयोग नाही.” पण शिरपूर फर्स्टच्या युवकांनी गावात जाऊन लोकांना संघर्षाची भाषा शिकवली. अन्यायाविरोधात उभे राहणे हीच खरी लोकशाही असल्याचा संदेश दिला. हा बदल अत्यंत महत्त्वाचा आहे.
या यात्रेदरम्यान सर्वाधिक तीव्रतेने समोर आलेला प्रश्न म्हणजे शेतकऱ्यांच्या पिक विम्याचा. विमा कंपन्या, निकष आणि प्रशासनाच्या गोंधळात शेतकरी अक्षरशः भरडला जात आहे. पिकांचे नुकसान होते, हप्ते भरले जातात; पण मदत मिळत नाही. अनेक शेतकरी निराश आहेत. त्यांच्या या वेदनांना आवाज देण्याचे काम या यात्रेने केले आहे. ही बाब केवळ आर्थिक नाही, तर ग्रामीण व्यवस्थेवरील विश्वास डळमळीत करणारी आहे.
दुसरीकडे महिलांच्या समस्या अधिक संतापजनक स्वरूपात समोर आल्या. “आम्ही पात्र असून वारंवार केवायसी करूनही लाडक्या बहिणीचे पैसे बंद झाले,” अशी तक्रार अनेक महिलांनी मांडली. त्याहून वेदनादायक प्रश्न महिलांनी उपस्थित केला — “निवडणुका संपल्यानंतर आम्ही सरकारच्या लाडक्या बहिणी राहिलो नाही का?” हा सवाल फक्त योजनेचा नाही; तर राजकीय व्यवस्थेवरील लोकांच्या तुटलेल्या विश्वासाचा आहे.
आज अनेक राजकीय पक्ष मोठमोठ्या सभा घेतात, प्रचार करतात, आश्वासने देतात; पण गोरगरीब जनतेच्या प्रश्नासाठी प्रत्यक्ष रस्त्यावर उतरून संघर्ष करण्याची तयारी फार कमी ठिकाणी दिसते. अशा काळात काही युवक स्वतःच्या स्वार्थापलीकडे जाऊन समाजसेवेचा वसा घेतात, ही बाब नक्कीच कौतुकास्पद आहे.
शिरपूर तालुक्यातील ही चळवळ आता फक्त एका संघटनेपुरती मर्यादित राहिलेली नाही. ती सामान्य माणसाच्या आत्मसन्मानाची चळवळ बनत आहे. लोकांच्या मनातील दडपलेला आवाज आता बाहेर पडू लागला आहे. शेतकरी, महिला, आदिवासी, कष्टकरी यांच्या समस्या ऐकून घेणारा कोणी तरी आहे, ही भावना निर्माण होणे हेच या यात्रेचे सर्वात मोठे यश म्हणावे लागेल.
इतिहास साक्षी आहे — समाजातील मोठे बदल हे नेहमी तरुणांच्या चळवळींमधूनच घडले आहेत. शिरपूर फर्स्टच्या युवकांनी सुरू केलेली ही जनसंघर्ष यात्रा भविष्यात तालुक्याच्या सामाजिक परिवर्तनाची नवी दिशा ठरू शकते. कारण ही लढाई केवळ प्रश्नांची नाही, तर लोकांच्या अधिकारांची, स्वाभिमानाची आणि न्यायासाठी उभे राहण्याच्या मानसिकतेची आहे.
आज शिरपूर तालुक्याला अशाच निर्भीड, संवेदनशील आणि जनतेच्या वेदना समजून घेणाऱ्या चळवळींची गरज आहे. जर ही ऊर्जा सातत्याने टिकून राहिली, तर ही यात्रा केवळ आंदोलन न राहता तालुक्याच्या नव्या सामाजिक जागृतीचा पाया ठरू शकते.