“राजकारणापलीकडील समाजसेवा : उपसरपंच राहुल रंधे यांची प्रेरणादायी गाथा”
संपादकीय लेख - महेंद्रसिंह राजपूत ,विचार न्यूज
एखाद्या गावाचा विकास केवळ निधी, योजना किंवा घोषणांवर अवलंबून नसतो; त्यामागे दूरदृष्टी असलेले नेतृत्व, समाजाशी असलेली बांधिलकी आणि निःस्वार्थी कार्याची वृत्ती आवश्यक असते. शिरपूर तालुक्यातील आदिवासी बहुल बोराडी गावाने गेल्या काही वर्षांत विकास, स्वच्छता, पर्यावरण संवर्धन आणि सुशासनाच्या क्षेत्रात राज्यपातळीवर आपली वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. या परिवर्तनाच्या केंद्रस्थानी उभे असलेले व्यक्तिमत्त्व म्हणजे बोराडीचे उपसरपंच आबासाहेब राहुल रंधे.
८ मार्च १९७६ रोजी बोराडी येथे जन्मलेले राहुल रंधे हे स्वातंत्र्यसैनिक कर्मवीर व्यंकटराव तानाजी रणधीर यांच्या प्रेरणादायी परंपरेत वाढले. वडील स्वर्गीय दादासाहेब विश्वासराव रंधे आणि आई स्वर्गीय लिलाबाई यांच्या संस्कारातून त्यांच्यात समाजसेवेची भावना रुजली. बालपणापासूनच नेतृत्वगुण, सामाजिक जाणीव आणि लोकांप्रती संवेदनशीलता हे त्यांच्या स्वभावात दिसून येत होते.
किसान विद्या प्रसारक संस्थेतून बी.पी.एड. पर्यंतचे शिक्षण घेत असताना त्यांनी शैक्षणिक आणि सामाजिक उपक्रमांत सक्रिय सहभाग घेतला. विवाहानंतर पत्नी विद्या नामदेव रोकडे यांच्या सहकार्याने त्यांनी कुटुंब आणि समाजकार्य यांचा समतोल साधला. अभिमन्यू आणि तेज या दोन मुलांचे ते प्रेरणास्थान ठरले.
राहुल रंधे यांनी स्वतःच्या कष्टावर इंडियन ऑईल कंपनीचा पेट्रोल पंप सुरू करून व्यावसायिक क्षेत्रात यश मिळवले. तसेच आधुनिक तंत्रज्ञानावर आधारित एसी पोल्ट्री फार्म उभारून शेतीपूरक व्यवसायातही त्यांनी नाव कमावले. परंतु त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाची खरी ओळख व्यवसायापुरती मर्यादित न राहता समाजकार्यातून पुढे आली.
राजकीय क्षेत्रात प्रवेश करताना त्यांना मा. आमदार आण्णासाहेब व्यंकटराव रणधीर यांच्या मार्गदर्शनाचे बाळकडू लाभले. सुरुवातीला श्रीराम मंदिर ट्रस्टचे अध्यक्ष म्हणून त्यांनी सामाजिक नेतृत्वाची जबाबदारी स्वीकारली.
२०११ मध्ये बोराडी ग्रामपंचायतीच्या निवडणुकीत उपसरपंच म्हणून निवड झाल्यानंतर त्यांनी गावाच्या विकासाचा व्यापक आराखडा तयार केला. गावाच्या मूलभूत गरजा, स्वच्छता, पर्यावरण संवर्धन आणि पारदर्शक प्रशासन या चार स्तंभांवर त्यांनी विकासाची दिशा ठरवली.
२०१४ मध्ये तत्कालीन महसूल मंत्री एकनाथ खडसे यांच्या नेतृत्वाखाली त्यांनी भारतीय जनता पक्षात प्रवेश केला आणि शिरपूर तालुकाध्यक्ष म्हणून संघटनात्मक कामाला सुरुवात केली. तालुक्यातील सुमारे ७७ गावांमध्ये पक्ष शाखा स्थापन करून त्यांनी ग्रामीण भागात संघटनात्मक बळ निर्माण केले.
सहकार आणि स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्येही त्यांनी सक्रिय भूमिका बजावली. कृषी उत्पन्न बाजार समिती, शिरपूर सहकारी शेतकरी साखर कारखाना, ग स बँक, जिल्हा मध्यवर्ती बँक आणि नगरपालिका निवडणुकांमध्ये पॅनल उभे करून त्यांनी नेतृत्वाची ताकद दाखवली. कुटुंबातील रोहित रंधे यांना सलग तीन वेळा नगरसेवक म्हणून निवडून आणणे हे त्यांच्या संघटनशक्तीचे उदाहरण आहे.
२०१९ च्या लोकसभा निवडणुकीत भाजप उमेदवार हीना गावित यांना मोठे मताधिक्य मिळवून देण्यातही त्यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली. त्यांच्या विकासाभिमुख कामामुळे २०२३ मध्ये बोराडी ग्रामपंचायत बिनविरोध निवडून येणे हे गावकऱ्यांनी त्यांच्या नेतृत्वावर ठेवलेल्या विश्वासाचे प्रतीक ठरले.
कोरोना महामारीच्या काळात राहुल रंधे यांनी दाखवलेली सामाजिक बांधिलकी विशेष उल्लेखनीय ठरली. रुग्णांना रुग्णालयात जागा मिळवून देणे, औषधोपचारांची व्यवस्था करणे, वाहन सेवा उपलब्ध करून देणे, घरपोच किराणा देणे आणि अंत्यविधी व्यवस्थेची जबाबदारी घेणे अशा अनेक सेवांमधून त्यांनी मानवतेचा आदर्श ठेवला. स्वतःच्या फार्मसी कॉलेजच्या माध्यमातून रोगप्रतिकारक गोळ्या तयार करून त्यांचे वितरण केले. तसेच आयुर्वेद कॉलेजमध्ये आई लिलाआई यांच्या नावाने अत्याधुनिक हॉस्पिटल उभारण्याचा उपक्रम हा त्यांच्या मातृभक्तीचा अनोखा सन्मान आहे.
बोराडी ग्रामपंचायतीने त्यांच्या नेतृत्वाखाली अनेक मानाचे पुरस्कार पटकावले. २०२० मध्ये आर.आर. पाटील सुंदर ग्राम पुरस्कार, २०२२ मध्ये संत गाडगेबाबा स्वच्छता अभियानात विभागस्तरीय प्रथम क्रमांक, २०२३ मध्ये माझी वसुंधरा अभियान ३.० राज्यस्तरीय प्रथम क्रमांक, २०२४ मध्ये तृतीय क्रमांक, २०२५ मध्ये राजीव गांधी गतिमान प्रशासन पुरस्कार राज्यस्तरीय प्रथम आणि २०२६ मध्ये माझी वसुंधरा अभियान ५.० मध्ये राज्यात द्वितीय क्रमांक मिळवून बोराडी गावाचा लौकिक वाढवला.
सामाजिक आणि प्रशासकीय कार्यातील त्यांच्या कर्तृत्वाची दखल घेत विविध वृत्तसंस्था व माध्यमांनी “सरपंच ऑफ द इयर”सह अनेक सन्मानांनी त्यांना गौरवले आहे.
राहुल रंधे यांनी कुटुंबीयांनाही जनसेवेच्या प्रवाहात पुढे आणले. सीमाताई रंधे यांना जिल्हा परिषद सदस्य म्हणून निवडून आणणे, रोहित रंधे यांना नगरसेवक बनवणे आणि डॉ. तुषार रंधे यांना जिल्हा परिषद सदस्य व पुढे अध्यक्षपदी विराजमान करण्यात योगदान देणे—ही त्यांच्या संघटनक्षमतेची साक्ष देणारी उदाहरणे आहेत.
याचबरोबर शिक्षक संघटना, ऊसतोड कामगार, वीट कामगार, एस.टी. बस कर्मचारी, महिला संघटना, शेतकरी संघटना आणि सरपंच संघटना अशा विविध घटकांच्या प्रश्नांवर आवाज उठवून त्यांनी समाजातील सर्व स्तरांशी आपले नाते दृढ केले. शैक्षणिक साहित्य वाटप, स्पर्धा, सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि सामाजिक उत्सवांच्या माध्यमातून त्यांनी सामाजिक ऐक्य बळकट केले.
आज बोराडी गाव विकास, स्वच्छता, पर्यावरण आणि सुशासनाचे आदर्श मॉडेल म्हणून ओळखले जाते. या परिवर्तनामागे असलेली दूरदृष्टी, कष्ट आणि समर्पण म्हणजेच आबासाहेब राहुल रंधे यांचे नेतृत्व होय.
त्यांच्या वाढदिवसानिमित्त त्यांना शुभेच्छा देताना एकच भावना व्यक्त करावीशी वाटते—
“खरे नेतृत्व तेच, जे सत्तेसाठी नव्हे तर समाजासाठी झटते.” आबा साहेब आपणास वाढदिवसाच्या खूप खूप शुभेच्या..
बोराडीच्या विकासाची ही गाथा केवळ एका व्यक्तीची नाही; ती गावाच्या सामूहिक प्रगतीची कहाणी आहे. आणि या कहाणीचा प्रमुख शिल्पकार म्हणून आबासाहेब राहुल रंधे यांचे नाव आदराने घेतले जाईल, यात शंका नाही.