कर्जमाफी अपुरीच! राज्यातील ९ लाख शेतकरी अजूनही सावकारीच्या विळख्यात
मुंबई/प्रतिनिधी :
राज्य सरकारने मोठ्या गाजावाजात कर्जमाफी जाहीर केली असली, तरी प्रत्यक्षात तिचा लाभ केवळ बँकांकडून कर्ज घेतलेल्या शेतकऱ्यांनाच मर्यादित राहिल्याचे चित्र समोर येत आहे. परिणामी, आजही राज्यातील सुमारे ९ लाख शेतकरी खासगी सावकारांच्या कर्जाच्या जाळ्यात अडकलेले आहेत.
माहितीनुसार, महाराष्ट्रात ११ हजारांहून अधिक परवानाधारक सावकार कार्यरत असून, त्यांच्याकडून मोठ्या प्रमाणात कर्जपुरवठा केला जात आहे. अनेक शेतकऱ्यांना बँकांकडून कर्ज नाकारले जाते किंवा कागदपत्रांच्या अटी पूर्ण करता येत नसल्याने त्यांना नाईलाजाने सावकारांकडे वळावे लागते.
सावकारीचा वाढता विळखा
सावकारांकडून दिल्या जाणाऱ्या कर्जावर मोठ्या प्रमाणात व्याज आकारले जाते. त्यामुळे शेतकऱ्यांची आर्थिक परिस्थिती अधिकच बिकट होत असून, कर्जफेड न झाल्यास जमीन गमावण्याची वेळ येत आहे. अनेक ठिकाणी सावकारांकडून मानसिक दबाव आणि त्रास दिल्याच्या तक्रारीही वाढत आहेत.
आत्महत्यांमागील एक मोठे कारण
शेतकऱ्यांच्या आत्महत्यांमागे सावकारी कर्ज हे एक प्रमुख कारण असल्याचे वारंवार समोर येत आहे. कर्जमाफी योजना असूनही खासगी कर्जधारक शेतकरी या सवलतीपासून वंचित राहत असल्याने त्यांच्यावरचा ताण कमी होत नाही.
सरकारसमोर मोठे आव्हान
तज्ञांच्या मते, केवळ बँक कर्जमाफी करून समस्या सुटणार नाही. सावकारी कर्जाच्या नियमनासाठी कठोर कायदे, शेतकऱ्यांना सुलभ बँक कर्जप्रक्रिया आणि आर्थिक साक्षरता यांची तातडीने अंमलबजावणी करणे आवश्यक आहे.
दरम्यान, शेतकरी संघटनांकडून सरकारने सावकारी कर्जालाही कर्जमाफीच्या कक्षेत आणावे, तसेच सावकारांवर नियंत्रण आणण्यासाठी कठोर पावले उचलावीत, अशी जोरदार मागणी केली जात आहे.